تبلیغات
مدیریت منابع انسانی - بررسی سیاست های كلی نظام اداری و تاثیر آن بر شایسته سالاری

امروز:

بررسی سیاست های كلی نظام اداری و تاثیر آن بر شایسته سالاری

مقدمه

نظام اداری ایران از بدو شكل گیری با مشكل عدم سلامت رو برو بوده است. تلاش های فراوانی برای مبارزه با عدم سلامت اداری انجام شده است، ویژگی مشترك همه ی این تلاش ها، عدم وجود سیاست های مدون و برنامه های بلند مدت برای پشتیبانی از آنها بوده است.

در اردیبهشت ماه 1389؛ حضرت آیت الله خامنه ای با ابلاغ سیاست های كلی نظام اداری كه پس از مشورت با مجمع تشخیص مصلحت نظام تعیین شده است، كلیه مخاطبان این سیاستها را موظف فرمودند زمان بندی مشخص برای عملیاتی شدن آن را تهیه و پیشرفت آن را در فواصل زمانی معین گزارش نمایند. ابلاغ این دستور، می تواند، آغازی باشد برای اصلاح نظام اداری.

 بیان مساله

شایسته سالاری به شیوه ای از حكومت یا مدیریت گفته میشود كه دست اندركاران برپایه توانایی و شایستگی شان برگزیده میشوند و نه برپایه قدرت مالی یا موقعیت اجتماعی و فامیلی.درجوامع شایسته سالار ،نگرش های خویشاوندسالاری، قبیله گرایی،حزب سالاری و غیره مطرود است. نظام شایسته سالار، نظامی است كه در آن افراد مناسب درمكان و زمان مناسب منصوب شده و از ایشان بهترین استفاده در راستای اهداف فردی، سازمانی و اجتماعی به عمل آید (ارو، بولز و دورلاف[3]، 2000). شایسته سالاری فرایندی است كه از شایسته گزینی آغاز شده و به شایسته پروری و شایسته پردازی ختم میشود و این روند پیوسته در حال تحول است. این فرایند در ارتباط متقابل با نظام اداری و شرایط فرهنگی، اجتماعی و سیاسی جامعه قرار دارد.

این مقاله تلاش دارد با بررسی نظام اداری در ایران به تدوین جایگاه شایسته سالاری در سیاست های كلی نظام اداری جمهوری اسلامی ایران بپردازد.

 نظام اداری در ایران

نظام اداری یكی از پیچیده ترین سطوح سیستم های باز است. هدف و ماموریت یك نظام اداری كه عامل شكل گیری و بقای تك تك اجزای این نظام است، كاملا پویا و متغییر است و با توجه به اولویت نیازهای تغییر می كند. منابع انسانی، اصلی‌ترین ركن و موتور محركه و تصمیم سازی هر نظام اداری است، زیرا كه هیچ روشی وجود ندارد كه به انسان وابسته نباشد (بولدینگ[4]، 1956).

شواهدی چون، عدم تحقق اهداف سازمانی، پایین بودن بهره وری، نارضایتی ارباب رجوع، ناكافی بودن سلامت مالی- اداری، رضایت شغلی پایین، كندی فرایندهای كاری، بی نظمی اداری و... نشان می دهند، رگه‌هائی از ناسلامتی و فساد نظام اداری در ایران قابل مشاهده است. علیرغم ظاهر مدرن خود، نظام اداری ایران، قادر به ایفای كاركردهای یك نهاد مدرن در جامعه نمی باشد، این ناكارا و ناسالم بودن نظام اداری یك مشكل اجتماعی است(حاجی زاده میمندی،1381).  مساله اجتماعی موقعیتی نامطلوب است كه عده كثیری از افراد جامعه را مبتلا ساخته  و چنین احساس می شود كه می توان در پرتو یك اقدام اجتماعی دسته جمعی برای اصلاح آن اقدامی كرد (مظلوم خراسانی، 1381). تعاریف گوناگونی برای فساد اداری تعریف شده است. از منظر كلی، هرگونه استفاده نا مشروع از مقام و موقعیت شغلی، فساد بشمار می رود (غلامی، 1381)، فساد اداری به رفتار آن دسته از كاركنان بخش دولتی اطلاق می شود كه برای منافع شخصی خود، قواعد و ضوابط پذیرفته شده را زیر پا می گذارند (هان تینگتون[5]، 1370).

سلامت اداری به وضعی فراتر از اثر بخشی كوتاه مدت سازمان اشاره دارد. سلامت نظام اداری مجموعه ای است از خصایص نسبتا پایدار كه انطباق با شرایط محیط، روحیه بالای نیروی كار، كفایت برای حل مشكلات، سرعت عمل و... را به همراه دارد. به طور كلی سلامت نظام اداری بر برآیند انجام كار اثر بخش تاكید دارد (فندرسكی، 1381). از دیدگاه مایلز (1996)، ده نشانه برای تعیین سلامت اداری وجود دارد،  نشانه هایی چون، 1- توزیع نسبتا عادلانه ی نفوذ پذیری و قدرت، 2- كیفیت ارتباطات درونی (در بین سازمان های موجود در نظام اداری) و بیرونی (بین محیط و خرده نظام اداری)3- تمركز بر هدف، 4- استفاده ی مطلوب از منابع (خصوصا منابع انسانی) 5- عملكرد سیستم در برابر مشكلات و معضلات 6- وجود اهدافی روشن و متناسب با خواست محیط كه تمام نظام اداری بر آن متمركز شده اند. 7- احساس رضایت و خشنودی كاركنان 8- احساس علاقه كاركنان نسبت به كار و سازمان هایی كه در آنها اشتغال دارند و 9- رشد و توسعه در راستای پاسخگویی  به نیازهای جدید و متغییر مراجعان (رابینز، 1374). عوامل گوناگونی سلامت نظام اداری را تهدید می نمایند. فندرسكی (1381) در مطالعه‌ای این عوامل را به دو دسته؛ عوامل درونی و عوامل بیرونی تقسیم بندی می كند و در كنار عوامل بیرونی مورد بررسی؛ از قبیل عدم وجود سیستم ارزیابی عملكرد موثر و سیستم پاسخگویی، عدم و جود ارتباطات ارگانیك و تعریف شده و عدم وجود توجیه منطقی برای حیات برخی از سازمان ها و در راس همه آنها به فقدان نظام انتصاب بر اساس شایستگی، اشاره شده است. چاروسه (1381)، عوامل موثر بر فساد اداری را به چهار دسته عوامل سازمانی، عوامل سیاسی، عوامل فرهنگی و اجتماعی و عوامل اقتصادی تقسیم بندی نموده است. براساس این دیدگاه؛ شایسته سالاری، جزء عوامل سازمانی سلامت نظام اداری است.

 شایسته سالاری

شایسته سالاری[6] نظام حكومتی یا اداری است كه در آن انتصاب ها و مسئولیت ها با اثبات توانایی و هوشمندی اشخاص (شایستگی[7] آنها)؛ متناسب است. شایسته سالاری، به خودی خود، شكلی از حكومت نیست، بلكه بیشتر نوعی ایدئولوژی است كه به قوانین كلی عدالت، اشاره دارد. این قوانین، به تشریح شایستگی افراد می پردازد (ارو، بولز و دورلاف، 2000). پایه و اساس شایسته سالاری بر تدوین و تبیین مفهوم شایسته، قرار دارد. مفهوم واژه‌ی "شایستگی" كاملا با نگاه ما نسبت به جامعه خوب در ارتباط است. براین اساس دو رویكرد كاملا متفاوت برای تعریف اصطلاح شایستگی وجود دارد. 1- شایستگی به عنوان مفهومی ثابت و قطعی و 2- شایستگی به عنوان مفهومی انعطاف پذیر كه كاملا براساس ویژگی های شایسته (دانش، مهارت، هوشمندی و...) تعریف می شود. به طور كلی مفهوم شایستگی، وابسته به چیزی است كه ما آن را فعالیت خوب می دانیم. از دیدگاه یونگ[8] (1985)، شایستگی عبارت است از هوشمندی و تلاش، براین اساس، انسان شایسته در هر سن شدیدا، آماده تحصیل دانش است و وسواس شدیدی نسبت به شرایط، نمره آزمون ها و توصیف هایی كه از وضعیت او ارایه می شود دارد. با توجه به مطالب پیش گفته؛ شایسته سالاری، تنها، گسترش سیستم پاداش دهی به افراد شایسته می باشد.

در تعاریف مختلف شایسته سالاری، شایسته سالاری در سطح كلی جامعه (حكمرانی) و شایسته سالاری سازمانی، مورد توجه و بررسی قرار داشته اند.

حكمرانی موضوعی است درباره نحوه تعامل دولتها و سایر سازمانهای اجتماعی با یكدیگر، نحوه ارتباط اینها با شهروندان و نحوه اتخاذ تصمیمات در جهانی پیچیده. حكمرانی فرایندی است كه از آن طریق جوامع یا سازمانها تصمیمات مهم خود را اتخاذ و مشخص می كنند چه كسانی در این فرایند درگیر شوند و چگونه وظیفه خود را به انجام برسانند. سیستم حكمرانی، چارچوبی است كه فرایند متكی بر آن است. بدین معنی كه مجموعه ای از توافقات، رویه ها، قرارداد ها و سیاستها مشخص می‌كنند كه قدرت در دست چه كسی باشد، تصمیمات چگونه اتخاذ كردند و وظایف چگونه انجام و ادا می‌شود.  چهار بخش اصلی جامعه كه می توانند هر یك به نوبه خود در انجام امور و حكمرانی تاثیر گذار باشند، عبارتند از: كسب و كار، مؤسسات جامعه مدنی(شامل سازمانهای داوطلب و بخش غیر انتفاعی)، دولت و رسانه (صانعی، 1385) . لوئیس فرچه، دیدگاهی درباره حكمرانی دولتی ارائه كرده و معتقد است كه حكمرانی فرایندی است كه از آن طریق مؤسسات، كسب و كارها و گروههای شهروندی، علائق خود را بیان می‌كنند، درباره حقوق و تعهدات خود اعمال نظر كرده و تفاوتهای خود را تعدیل می كنند.  همانگونه كه از این تعریف بر می آید، حكمرانی خوب، به چیزی بیشتر از دولت خوب نیازمند است. سایر بازیگران نیز نظیر كسب و كارها و رسانه، در بهبود و كیفیت زندگی و رفاه كلی گروههای مختلف ذی نفعان تأثیرگذارند.

در واقع، حكمرانی بطور كلی شامل شش گروه از ذی نفعان می‌شود كه عبارتند از: شهروندان، سازمانهای داوطلب، كسب وكار، رسانه، سطوح بالاتر دولت و پارلمان بعلاوه سطوح بین المللی و مقامات دولتی(وارث، 1380). از این دیدگاه؛ شایسته سالاری دیدگاهی است كه براساس آن شهروندان از طریق نظامهای آموزشی مدرسه ای و دانشگاهی وباتلاش و كوشش فراوان ،استعدادهای خود را شكوفا كرده و درنهایت ،درجامعه فارغ از طبقه اجتماعی‌، ثروت، نژاد، قومیت و جنسیت برای تصدی مناصب مختلف ،تنها بر اساس شایستگی ذاتی برگزیده میشوند (بولتن[9]، 1993).

از دیدگاه پرس و تسو[10] (1994)شایسته سالاری سازمانی، مجموعه فعالیت ها و روش هایی است كه از طریق آن افراد، براساس شایستگی برای كار در سازمان ها گزینش شده و صرفا بر اساس توانایی ها و مهارت های آنها است كه به آنها پاداش و ترفیع تعلق می گیرد. شایسته سالاری سازمانی یعنی افراد شایسته را در مشاغل ومناصب مرتبط به خودشان كه توانمندی انجام آن را دارند قراردهند تا بتوانند بر حسب شایستگیهای خود در پیشرفت فردی و سازمانی موثر واقع شوند. مدیریت بر مبنای شایستگی، رویكردی منسجم و هماهنگ برای اداره سرمایه های انسانی در بلند مدت است.  براساس این رویكرد، مجموعه مشتركی از شایستگی های مرتبط با راهبردهای كلان سازمان تدوین می شود. تحولاتی مانند بلوغ و توسعه یافتگی كاركنان و ظهور دانش در تمام عرصه ها، دانش محور[11] شدن فرآیندهای سازمانی و ضرورت توسعه دانایی در تمام سطوح سازمانها، نرخ رشد بالای فناوری های نوین، افزایش نقش و مسئولیت اجتماعی دولت ها وسازمانها در پاسخگویی به شهروندان و افزایش ضریب اهمیت سرمایه اجتماعی[12] و سرمایه های انسانی[13]در فرآیند رشد و توسعه كشور ها ، توجه مدیریت سازمانها را به شایسته سالاری معطوف كرده است. در این میان سازمان هایی موفق هستند كه افراد را با بهترین قابلیت ها و شایستگی ها جذب، نگهداری و پرورش دهند از خدمات آنها در بهترین پست های سازمانی استفاده كنند ( دهقانان ، 1386 ). نظام شایسته سالاری سازمانی، عبارت است از نظامی كه در آن مزایا وموقعیتهای شغلی تنها براساس شایستگی و نه بر مبنای جنسیت،طبقه اجتماعی،گروه قومی یا ثروت به افراد تفویض میشود. یك نظام شایسته سالار كمك میكند تا سازمانها به اهداف خود نائل آیند و زمانی كه ساخت سازمانی به شیوه مطلوبی انجام پذیرفته باشد، افرادی كه عملكرد خوب ومثبتی داشته اند پاداش خود را دریافت كرده و شركت را ترك نخواهند گفت. پایه و اساس شایسته سالاری سازمانی، این است كه شایستگی افراد را میتوان بوسیله پارامترهای قابل سنجش و دقیق مانند آنچه دربالا  گفته شد اندازه گیری نمود.دریك بررسی مقدماتی با توجه به سه شاخص كارایی ، كیفیت و رقابت، بود یا نبود شایسته سالاری را دریك سازمان میتوان بررسی نمود.كارایی و كیفیت پایین میتواند نشان دهنده اداره یك سازمان بوسیله افراد ناشایست باشد. نبود انگیزه رقابت میتواند بی ارزش بودن پیروزی در رقابت باشد.زیرا عوامل دیگری برای اعطاء امتیازات، ارزشمند تلقی میشوند. دوعامل توانایی و تلاش نیز میتواند بعنوان دو شاخص شایستگی مطرح باشد، مشروط بر آنكه هدفها روشن، مفید، سازمان نگر و قابل قبول باشد(ریچاردسون[14]، 2008).

سیاست های كلی نظام اداری

در اردیبهشت ماه 1389؛ حضرت آیت الله خامنه ای با ابلاغ سیاست های كلی نظام اداری كه پس از مشورت با مجمع تشخیص مصلحت نظام تعیین شده است، كلیه مخاطبان این سیاستها را موظف فرمودند زمان بندی مشخص برای عملیاتی شدن آن را تهیه و پیشرفت آن را در فواصل زمانی معین گزارش نمایند. این سیاست ها در 26 بند تهیه و تدوین شده اند. مخاطبان این سیاست‌ها، عبارتند از:  روسای سه قوه ، نیروهای مسلح و مسئولان نهادهای غیردولتی.

با توجه به موضوع این مقاله می توان برخی سیاست های مرتبط با شایسته سالاری عبارتند از:

الف-  سیاست های زمینه ساز شایسته سالاری

1- نهادینه سازی فرهنگ سازمانی مبتنی بر ارزش های اسلامی و كرامت انسانی و ارج نهادن به سرمایه های انسانی و اجتماعی.

 2- عدالت محوری در جذب، تداوم خدمات و ارتقای منابع انسانی.

 3- بهبود معیارها و روزآمدی روشهای گزینش منابع انسانی به منظور جذب نیروی انسانی توانمند، متعهد و شایسته و پرهیز از تنگ نظری ها و نگرش های سلیقه ای و غیرحرفه ای.

 4- دانش گرایی و شایسته سالاری مبتنی بر اخلاق اسلامی در نصب و ارتقای مدیران.

 5- ایجاد زمینه رشد معنوی منابع انسانی و بهسازی و ارتقای سطح دانش ، تخصص و مهارتهای آنان.

 6- رعایت عدالت در نظام پرداخت و جبران خدمات با تاكید بر عملكرد توانمندی، جایگاه و ویژگی های شغل و شاغل و تامین حداقل معیشت با توجه به شرایط اقتصادی و اجتماعی.

 ب- سیاست های منوط به شایسته سالاری

 24- ارتقای سلامت نظام اداری و رشد ارزشهای اخلاقی در آن از طریق اصلاح فرآیندهای قانونی و اداری، بهره گیری از امكانات فرهنگی و بكارگیری نظام موثر پیشگیری و برخورد با تخلفات

 22- تنظیم روابط و مناسبات اداری بر اساس امنیت روانی، اجتماعی، اقتصادی، بهداشتی، فرهنگی و نیز رفاه نسبی آحاد جامعه.

 23- حفظ حقوق مردم و جبران خسارتهای وارده بر اشخاص حقیقی و حقوقی در اثر قصور یا تقصیر در تصمیمات و اقدامات خلاف قانون و مقررات در نظام اداری.

 21- نهادینه سازی وجدان كاری، انضباط اجتماعی، فرهنگ خود كنترلی، امانت داری، صرفه جویی، ساده زیستی و حفظ بیت المال.

 20- قانونگرایی، اشاعه فرهنگ مسئولیت پذیرش اداری و اجتماعی، پاسخگویی و تكریم ارباب رجوع و شهروندان و اجتناب از برخورد سلیقه ای و فردی در كلیه فعالیت ها.

16- دانش بنیان كردن نظام اداری از طریق بكارگیری اصول مدیریت دانش و یكپارچه سازی اطلاعات ، با ابتناء بر ارزشهای اسلامی.

 17- خدمات رسانی برتر، نوین و كیفی به منظور ارتقای سطح رضایتمندی و اعتماد مردم.

10- چابك سازی ، متناسب سازی و منطقی ساختن تشكیلات نظام اداری در جهت تحقق اهداف چشم انداز.

 11- انعطاف پذیری و عدم تمركز اداری و سازمانی با رویكرد افزایش اثربخشی، سرعت و كیفیت خدمات كشوری.

 12- توجه به اثربخشی و كارآیی در فرآیندها و روشهای اداری به منظور تسریع و تسهیل در ارائه خدمات كشوری.

 شایسته سالاری و سیاست های كلی نظام اداری

 نقش متقابل عامل شایسته سالاری در اجرای سیاست های نظام اداری، از سه منظر، تعیین كننده است.

الف) شاكله اصلی و عامل تصمیم گیری در نظام اداری را منابع انسانی تشكیل می دهد. زیرا هیچ روشی وجود ندارد كه به انسان وابسته نباشد و هیچ تصمیمی بدون اراده‌ی منابع انسانی، اتخاذ نمی گردد. از اینرو، عامل انسانی تعیین كننده ترین نقش را در هر نظام اداری بر عهده گرفته است.

ب) مدیران و رهبران، نقش تعیین كننده و غیر قابل انكاری در توفیق یا شكست سازمان ها دارد، رشد مستمر و موفقیت پایدار سازمان ها در گرومدیران و رهبران شایسته و كارآمد است. لذا موفقیت در اجرای این سیاست ها و به طور كلی پیشبر اهداف نظام جمهوری اسلامی ایران در گرو نهادینه كردن شایسته سالاری می باشد.

همچنین پیتر دراكر عقیده دارد، مدیران متولد نمی شوند، بلكه باید آنها را پرورش داد. در این فرایند پرورش مدیران باید تاكید اصلی بر مهارت ها و توانایی های مورد نیاز در آینده قرار گیرد. استعداد یابی و پرورش مدیران موفق نیازمند حمایت مدیران ارشد، برنامه ریزی منظم بلند مدت و رویكرد نظامند است (بذرپاش و انصاری، ). از اینرو شایسته سالاری و راهبرد سیاست گذاری نظام اداری در ارتباط متقابل با یكدیگر قرار می گیرند.

ج) از دیدگاه امیر المومنین، حضرت علی (ع) انتظار می رود، سازماندهی مناسب به شایسته سالاری[15]، گسترش انصاف و محبت در سطح جامعه[16]، گسترش عدل و داد[17]، ارتباطات گسترده با اقشار آسیب پذیر جامعه از كانال های گوناگون [18]و... گردد و به دنبال آن خشنودی و رضایت خداوند و آحاد جامعه را همراه داشته باشد. این در حالی است كه  یكی از اصلی ترین زمینه های لازم برای كرامت انسانی، عدالت خواهی، عدالت در نظام پرداخت رشد معنوی و بهسازی منابع انسانی، نهادینه سازی وجدان كاری، قانونگرایی، اشاعه فرهنگ مسئولیت پذیرش اداری و اجتماعی و سایر محورهای  سیاست های كلی نظام اداری؛ توسعه و گسترش شایسته سالاری می باشد.

 بذر پاش. مهرداد،  و انصاری، قاسم () كاربرد الگوی تصمیم گیری چند شاخصه در شایسته سالاری كارگزاران جمهوری اسلامی ایران، (مطالعه موردی: انتخاب مشاوران جوان دستگاههای اجرایی كشور)، نشریه علمی- پژوهشی مدیریت فردا، 18- 41-54.

- چاروسه، امین (1381)، نقش سازمان های غیر دولتی در ایجاد و حفظ سلامت نظام اداری كشور، مجموعه مقالات همایش سلامت نظام اداری، تهران: انتشارات سازمان مدیریت و برنامه ریزی كشور.

- حاجی زاده، میمندی (1381) مجموعه مقالات همایش سلامت نظام اداری، تهران: انتشارات سازمان مدیریت و برنامه ریزی كشور.

- دهقانان حامد (1386)، «مدیریت بر مبنای شایستگی (ضرورتها و راهكارها)»، مجله مجلس و پژوهش

- رابینز. استیفن پی (1374)، مدیریت رفتار سازمانی، مترجمان، پارساییان، علی و اعرابی، سید محمد، تهران: انتشارات موسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی.

- غلامی (1381) مجموعه مقالات همایش سلامت نظام اداری، تهران: انتشارات سازمان مدیریت و برنامه ریزی كشور.

- فندرسكی، علی اصغر (1381)، بررسی عوامل تعیین كننده سلامت نظام اداری، مجموعه مقالات همایش سلامت نظام اداری، تهران: انتشارات سازمان مدیریت و برنامه ریزی كشور.

- صانعی،‌ مهدی (1385)، حكمرانی خوب مفهومی نو در مدیریت دولتی، ماهنامه تدبیر، سال هفدهم، 178.

- وارث، سید حامد (1380)، نگرش فراپارادایمی به مدیریت دولتی، فصلنامه دانش مدیریت، سال چهاردهم، 55.

- هان تینگتون، ساموئل(1370)، سازمان سیاسی در جوامع دستخوش دگرگونی، مترجم ثلاثی، محسن، تهران: نشر علم.

 

 

 

Arrow. J. K, Bowles. S  and Durlauf. S. N, (2000), Meritocracy and Economic Inequality, Princeton University

Boulding.K (1956), General System Theory. Skeletor of Science, 2, 197-203.

Belton,R (1993), Justice, Thurgood Marshall and the Sociology of Affirmative action, Harvard Blackletter Journal, 10.

Kamolnick, P (2005(The just meritocracy: IQ, class mobility, and American social policy. Greenwood Publishing Group. p.87

Peerce, J.L, and Tsui, A.S (1994), The Configuration of Human Resource Strategy and Structure: Comparing Typologies- in -Use. Academy of Management Meetings. Dallas. TX.

Richardson, M (2008), Testing Citizens: Models of Assessment for Citizenship Education,   Roehampton University.

Young.Micheal(1985), The Rise of Meritocracy. Baltimore: Penguin.

 


[1] - رئیس كل بیمه مركزی جمهوری اسلامی ایران

[2]- كارشناس بیمه مركزی جمهوری اسلامی ایران

[3] Arrow, Bowles and Durlauf

[4] Boulding

[5] Hantington

[6] Meritocracy

[7] Merit

[8] Young

[9] Belton

[10] Peerce and Tsui

[11] knowledge based

[12] social capital

[13] human capital

[14] Richardson

[15]  سپردن امور به اهلش مهم ترین كار است و باید در هر مرتبه ای از مدیریت ادارۀ امور به اهلش واگذار گردد (سیدرضی، خطبه 147).

 [16]  امام (ع) به مالك اشتر می فرماید: مهربانی با مردم را پوشش دل خویش قرار ده، و با همه دوست و مهربان باش، مبادا هر گز چونان حیوان شكاری باشی كه خوردن آنان را غنیمت دانی، زیرا مردم دو دسته اند، دسته ای برادر دینی تو، دست ه ی دیگر همانند تو درآفرینش می باشند. خداوند ساماندهی كارشان را از تو خواست و تو را به وسیل ه ی آنان آزمایش كرده است، و خود را آماده ی جنگ با خدا مكن كه كیفر او را تاب نیاوری و از بخشش و رحمت او بی نیاز نخواهی بود . بر بخشش دیگران پشیمان مباش، و از كیفر شادی مكن... مهربانی تو نسبت به آنان، دل های شان را به تو می كشاند ... بدان ای مالك ! هیچ وسیله ای برای جلب اعتماد والی به رعیت بهتر از نیكوكاری به مردم و تخفیف مالیات و عدم اجبار مردم به كاری كه دوست ندارند، نمی باشد (سیدرضی، 1379 ، نامه ی 53)

[17] حضرت علی (ع) به مالك اشتر می فرماید: باید دوست داشتنی ترین كارها برایت، میانه ی آن ها در حق باشد و فراگیرترین آ ن ها در عدالت، و جامع ترین آن ها در خشنودسازی شهروندان . به درستی كه برترین چشم روشنی زمامداران، به پا داشتن عدالت در شهر هاست و آشكار شدن دوستی میان شهروندان . (سیدرضی، 1379 ، نامه ی53 و الحرانی : 128 و 133 )

[18] امام علی (ع) در نامه اش به مالك اشتر می فرماید: برای نیازمندان ساعتی بگذار كه خود شخصاً بدان بپردازی و در نشستی عمومی با آنان بنشین، و برای خدایی كه تو را آفریده فروتنی كن، و نگهبان و دربان را كنار گذار، تا آن كه سخن می گوید بی واهمه و بدون دلهره سخن گوید … پنهان بودنت از شهروندان، طولانی نگردد چراكه پنهان بودن زمامداران از شهروندان، شاخه ای از كم اطلاعی و تنگ خویی است و پنهان شدن از شهروندان، زمامداران را از دانستن آن چه از آنان پوشیده است باز دارد. پس كار بزرگ، نزد آنان، خرد به شمار آید و كار خرد، بزرگ نماید، زیبا، زشت شود و زشت، زیبا (سیدرضی، 1379 ، نامه ی 53 و الحرانی، 142).

دكتر جواد فرشباف ماهریان[1]

جواد ابراهیمیان [2]


نوشته شده در : یکشنبه 3 بهمن 1389  توسط : حمید مظاهری راد.    نظرات() .

Buy cialis online
جمعه 16 آذر 1397 12:28 ق.ظ

Thanks, Plenty of forum posts!

price cialis wal mart pharmacy cialis farmacias guadalajara buy cheap cialis in uk where do you buy cialis click here to buy cialis cialis generico online canadian discount cialis cialis usa cost cialis online deutschland wow cialis tadalafil 100mg
Online cialis
چهارشنبه 14 آذر 1397 11:08 ق.ظ

Valuable posts. With thanks.
walgreens price for cialis look here cialis order on line free cialis cialis dose 30mg canadian drugs generic cialis cialis kaufen wo cialis official site cialis generico lilly cialis 100mg suppliers cialis 20 mg cut in half
buy cialis us pharmacy
سه شنبه 13 آذر 1397 11:44 ب.ظ

Incredible a good deal of terrific advice!
cialis with 2 days delivery cialis et insomni enter site 20 mg cialis cost generic cialis pill online cialis 5 mg scheda tecnica cialis 30 day sample usa cialis online online prescriptions cialis tadalafil generic low cost cialis 20mg
buy tadalafil online
سه شنبه 13 آذر 1397 12:43 ب.ظ

Regards, Very good information.
cilas cialis 5 mg buy cialis 20mg prix en pharmacie cialis farmacias guadalajara cialis sale online rx cialis para comprar cialis daily new zealand generic cialis at walmart side effects of cialis india cialis 100mg cost
Cialis pills
دوشنبه 12 آذر 1397 12:12 ب.ظ

Excellent write ups. Appreciate it.
buying brand cialis online buy cialis cialis savings card generic cialis pro precios cialis peru cialis preise schweiz cialis taglich buy cialis online cheapest cialis rezeptfrei buy cialis online legal
Cialis generic
دوشنبه 12 آذر 1397 12:53 ق.ظ

Nicely put. Many thanks.
acquisto online cialis safe site to buy cialis online cialis 05 cialis from canada wow cialis tadalafil 100mg cialis tablets for sale cialis soft tabs for sale cialis professional yohimbe cialis 100mg suppliers look here cialis cheap canada
Cialis 20 mg
یکشنبه 11 آذر 1397 11:45 ق.ظ

Tips very well regarded.!
cialis tadalafil cialis diario compra generic cialis pro cilas we recommend cialis info cialis coupons side effects of cialis 5 mg cialis coupon printable cialis generico milano free cialis
Cialis pills
یکشنبه 11 آذر 1397 12:47 ق.ظ

Amazing info. Kudos.
cialis manufacturer coupon generic cialis 20mg uk cialis 200 dollar savings card cost of cialis cvs link for you cialis price acquisto online cialis cialis lowest price we like it cialis price cialis patent expiration cialis professional yohimbe
Generic cialis
شنبه 10 آذر 1397 11:34 ق.ظ

Many thanks! Loads of content!

cialis efficacit cialis cost cialis 10 doctissimo cialis kaufen bankberweisung generic cialis pill online wow cialis tadalafil 100mg buy cheap cialis in uk brand cialis generic cialis mit grapefruitsaft tesco price cialis
buy cheap cialis no prescription
شنبه 10 آذر 1397 12:19 ق.ظ

You said it nicely..
cialis great britain cialis generic cialis generico en mexico cheap cialis acquisto online cialis cialis generique cialis australia org look here cialis cheap canada buying cialis on internet cialis 5 mg scheda tecnica
Buy cialis
جمعه 9 آذر 1397 12:47 ب.ظ

Nicely put. Thanks!
cialis generico lilly click here cialis daily uk cialis tablets does cialis cause gout cialis cuantos mg hay buy cialis online nz cialis generico lilly cialis generika in deutschland kaufen ou acheter du cialis pas cher cialis free trial
Cialis canada
جمعه 9 آذر 1397 01:13 ق.ظ

Incredible a lot of good knowledge.
cialis canada on line effetti del cialis cialis alternative cialis super acti price cialis per pill cilas generic for cialis generic cialis at walmart cialis for daily use tadalafil 5mg
buy cials online
پنجشنبه 8 آذر 1397 01:51 ب.ظ

Kudos, Valuable information!
get cheap cialis cialis super kamagra cialis super kamagra cialis diario compra we recommend cheapest cialis buy cialis uk no prescription click here to buy cialis we recommend cialis best buy low cost cialis 20mg online prescriptions cialis
buy cialis with no prescription
پنجشنبه 8 آذر 1397 01:32 ق.ظ

Point well utilized.!
cialis italia gratis dose size of cialis cialis australian price cialis canada on line buy cialis sample pack cialis online deutschland cialis 5 mg buy online cialis 5mg effetti del cialis cialis 20 mg cost
Cialis prices
چهارشنبه 7 آذر 1397 01:07 ب.ظ

Very good information. With thanks.
cialis reviews cialis dosage recommendations cialis 5 mg scheda tecnica weblink price cialis we like it cialis soft gel we like it cialis soft gel cialis patentablauf in deutschland generic cialis at walmart generic cialis pro are there generic cialis
buy cialis germany
چهارشنبه 7 آذر 1397 01:07 ق.ظ

Many thanks! Loads of tips!

cialis generico in farmacia cialis for daily use enter site very cheap cialis cialis prezzo di mercato enter site very cheap cialis usa cialis online buy cialis online acheter cialis meilleur pri cialis for sale cialis prezzo in linea basso
levitra prices
پنجشنبه 19 مهر 1397 03:57 ق.ظ

Thanks! Ample tips!

levitra without a doctor prescription buy levitra generic cheap 20mg levitra buy generic levitra levitra levitra without a doctor prescription levitra 20 mg bayer prezzo levitra 10 mg prezzo vardenafil 20mg cheap 20mg levitra
Cialis 20 mg
سه شنبه 10 مهر 1397 02:59 ق.ظ

Fine material. Thanks a lot.
cialis 20 mg cut in half try it no rx cialis free cialis cialis for sale south africa cialis for sale south africa cialis purchasing tadalafil 20 mg sublingual cialis online safe site to buy cialis online cialis side effects
Canadian Pharmacy USA
شنبه 31 شهریور 1397 03:47 ب.ظ

Nicely put, Thanks a lot!
canadian drug pharmacy near me canada drug canada medication prices pharmacy canadian pharmacy meds rx from canada trust pharmacy of canada pharmacy canada plus drugstore online reviews
viagraessale.com
چهارشنبه 28 شهریور 1397 05:31 ب.ظ

You actually suggested it wonderfully.
cialis alternative cialis online cialis 20 mg effectiveness safe site to buy cialis online cialis online deutschland click here to buy cialis cialis canada on line cialis tablets australia cialis pills price each cialis name brand cheap
buycialisky.com
پنجشنبه 15 شهریور 1397 02:14 ق.ظ

You mentioned this perfectly!
cialis kaufen side effects for cialis how to purchase cialis on line cialis vs viagra achat cialis en itali cialis efficacit we like it cialis soft gel cialis cost canadian cialis tadalafil 5mg
http://canadianpharmacyonli.com/
سه شنبه 13 شهریور 1397 06:21 ب.ظ

Awesome tips. With thanks!
online pharmacies canadian cialis drugstore online shopping buy viagrow pro northwest pharmacy canada canadian pharcharmy online canadian pharcharmy online trust pharmacy canada online canadian discount pharmacies canada online pharmacies
Buy viagra
سه شنبه 13 شهریور 1397 03:11 ق.ظ

Truly lots of good knowledge!
online generic viagra pharmacy viagra online purchase where can i buy viagra over the counter online pharmacy viagra generic how can you buy viagra online viagra nz buy order viagra online uk where to buy generic viagra online buy viagra viagra pharmacy viagra
Generic cialis
دوشنبه 12 شهریور 1397 07:36 ب.ظ

This is nicely expressed! .
cialis vs viagra viagra or cialis ou acheter du cialis pas cher cialis price thailand we choice cialis uk interactions for cialis cialis e hiv cialis generic cialis preise schweiz cialis pas cher paris
viabiovit.com/buy-viagra-in-mexico.html
سه شنبه 23 مرداد 1397 02:57 ق.ظ

You actually revealed that very well!
i want to buy viagra online online viagra purchase pharmacy prices for viagra order pharmacy online buy viagra online overnight delivery where to buy viagra buy viagra uk cheap buy generic viagra safe to buy viagra online where can i buy viagra without
recreational use of cialis
یکشنبه 21 مرداد 1397 10:25 ب.ظ

Regards! I enjoy it.
cialis prezzo al pubblico generic cialis review uk cialis sale online cialis for bph cialis reviews cialis online look here cialis cheap canada cialis canadian drugs price cialis per pill cialis 5 mg funziona
JANAH stone
شنبه 2 تیر 1397 04:49 ق.ظ
Every weekend i useɗ to go to sеe tһis web paɡe, for
thе reason tһat i wіsh for enjoyment, ɑѕ thіs this web site conations genuinely pleasant
funny stuff too.
Mustafa
چهارشنبه 23 خرداد 1397 11:06 ب.ظ
certainl like your website but үou һave to check
thе spelling on quite a fеw of your posts. Many of tһеm are rife wiith spelling issues and I in finding
it veгy trolublesome to telⅼ the truth tһеn again I
ԝill defіnitely сome ɑgain again.
Buy cialis online
دوشنبه 7 خرداد 1397 02:06 ق.ظ

You definitely made the point!
buying brand cialis online buying cialis on internet cialis online holland cialis qualitat cialis 5 effetti collaterali cialis cuantos mg hay generic cialis tadalafil we use it 50 mg cialis dose cialis qualitat cialis farmacias guadalajara
Eyelashes Growth
چهارشنبه 26 اردیبهشت 1397 01:30 ق.ظ
Can you tell us more about this? I'd want to find out more details.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30